Chapter 5
Karma-yoga-Action in Kṛṣṇa Consciousness
Karma-yoga-Action in Kṛṣṇa Consciousness
arjun kahilen:
he kṛṣṇa bārek karma tyāga ye kathan
punarāy karma-yog kaha vivaraṇ
tār madhye yevā niścita jānibā
saṁśaya-bihīn kari āmāre kahibā
he kṛṣṇa bārek karma tyāga ye kathan
punarāy karma-yog kaha vivaraṇ
tār madhye yevā niścita jānibā
saṁśaya-bihīn kari āmāre kahibā
Text 1
śrī-bhagavān kahilen:
sannyāsa ār karma-yog dui śreya hay
sakala vedādi śāstre tāi se kahaya
tār madhye karma-yog sannyāsa apekṣā
kriyātmak jana-madhye nā kara upekṣā
sannyāsa ār karma-yog dui śreya hay
sakala vedādi śāstre tāi se kahaya
tār madhye karma-yog sannyāsa apekṣā
kriyātmak jana-madhye nā kara upekṣā
Text 2
rāg-dveṣa vivarjita yevā karma-yogī
anāsakta viṣayete nahe ta' se bhogī
nirdvanda se mahāvāho duḥkha bandha nahe
tomāre kahinu āmi kariyā niścay
anāsakta viṣayete nahe ta' se bhogī
nirdvanda se mahāvāho duḥkha bandha nahe
tomāre kahinu āmi kariyā niścay
Text 3
sāṅkhya-yog karma-yog yevā pṛthak bale
paṇḍita se nahe kabhu bālakera chale
ubhaya kāryera madhye ye kona se ek
ubhayer phal prāpti haibe samyak
paṇḍita se nahe kabhu bālakera chale
ubhaya kāryera madhye ye kona se ek
ubhayer phal prāpti haibe samyak
Text 4
sāṅkhya-yog sādhya kari ye pada se pāy
yog-siddha hale lābh tāhā upajay
ataeva sāṅkhya kimvā yog ek bal
buddhimān sei hay ye bujhe ek phal
yog-siddha hale lābh tāhā upajay
ataeva sāṅkhya kimvā yog ek bal
buddhimān sei hay ye bujhe ek phal
Text 5
sannyāsa kariyā yadi nahe karma yogī
mahā-vāho ki baliba vṛthā sei tyāgī
yog-yukta muni yevā brahmapada pāy
acirāt sei kārya siddhi yoge hay
mahā-vāho ki baliba vṛthā sei tyāgī
yog-yukta muni yevā brahmapada pāy
acirāt sei kārya siddhi yoge hay
Text 6
yog-yukta viśuddhātmā jita ṣaḍa guṇ
jitendriya hay sei atyanta pravīṇ
sarva-bhūt lāgi yevā karma-yog sādhe
viṣayer madhye thāke viṣaye nā bādhe
jitendriya hay sei atyanta pravīṇ
sarva-bhūt lāgi yevā karma-yog sādhe
viṣayer madhye thāke viṣaye nā bādhe
Text 7
se yogī cintaye sadā haye tattvavit
sarva kārya kari kintu kari nā kiñcit
dekhi śuni sparśa kari niḥśvāse praśvāse
svapane gamane kimvā bhojane vilāse
pralāpan kari kimvā bhoge vā se tyāge
unmīlan nimīlan kimvā nidrā yāya jāge
jaḍa-kārye jaḍendriya satata se jāne
nija kārya ātma-tattva sarvadā se dhyāne
sarva kārya kari kintu kari nā kiñcit
dekhi śuni sparśa kari niḥśvāse praśvāse
svapane gamane kimvā bhojane vilāse
pralāpan kari kimvā bhoge vā se tyāge
unmīlan nimīlan kimvā nidrā yāya jāge
jaḍa-kārye jaḍendriya satata se jāne
nija kārya ātma-tattva sarvadā se dhyāne
Texts 8-9
brahmaṇi niviṣṭa kārya niḥsaṅga ye kare
viṣaya prabhāve sei tāhāte nā ḍare
ataeva pāp-puṇye nāhi tāre lepe
sei padma-patra jale jāni vā saṁkṣepe
viṣaya prabhāve sei tāhāte nā ḍare
ataeva pāp-puṇye nāhi tāre lepe
sei padma-patra jale jāni vā saṁkṣepe
Text 10
kāya mana vākye se ye yogera sādhana
man buddhi indriyādi ekatre bandhana
yogārthe ye kārya hay vairāgya se yukta
sakala samaye jñān yogī nitya-yukta
man buddhi indriyādi ekatre bandhana
yogārthe ye kārya hay vairāgya se yukta
sakala samaye jñān yogī nitya-yukta
Text 11
karma-phal tyaji yukta vairāgya sādhana
naiṣṭhikī śānti se, nahe saṁsāra bandhana
phalgu vairāgya ye kām kārī phal
phal-kārye nivandhana tāi se durval
naiṣṭhikī śānti se, nahe saṁsāra bandhana
phalgu vairāgya ye kām kārī phal
phal-kārye nivandhana tāi se durval
Text 12
bāhye sarva-kārya kare antare sannyās
sarva-kārye suṣṭhu kari sukhete nivās
nava-dvār yukta deha thāki sei pure
nije kichu nāhi kare nā karāy pare
sarva-kārye suṣṭhu kari sukhete nivās
nava-dvār yukta deha thāki sei pure
nije kichu nāhi kare nā karāy pare
Text 13
anādi karma-phale bhavārṇava jvale
āche paḍe vā nā hay tṅāhāra sṛjan
karma-phal yevā yog yāhā kare bhog
svabhāva se kārya hay nām bhava-rog
āche paḍe vā nā hay tṅāhāra sṛjan
karma-phal yevā yog yāhā kare bhog
svabhāva se kārya hay nām bhava-rog
Text 14
īśvarer datta nahe sei pāpa puṇya
pāp puṇya yāhā kichu nija icchā janya
ajñāna-janita sei bhog icchā kare
pāśe thāki māyā tāre jāpaṭiyā dhare
pāp puṇya yāhā kichu nija icchā janya
ajñāna-janita sei bhog icchā kare
pāśe thāki māyā tāre jāpaṭiyā dhare
Text 15
ataev jñān upajile māyā nāś
ātmāra svarūpa tathā svataḥ-i prakāś
sūryera prakāśe yathā andhakār yāy
jñānera prakāse tathā ajñāner kṣay
ātmāra svarūpa tathā svataḥ-i prakāś
sūryera prakāśe yathā andhakār yāy
jñānera prakāse tathā ajñāner kṣay
Text 16
sei jñāna anukūle buddhi niṣṭhā yār
ātma-jñān parāyaṇ saṁsāra uddhār
ātma-jñān parāyaṇ saṁsāra uddhār
Text 17
samadarśī hay se jñānera prabhāve
vidyā-vinay-sampanna brāhmaṇe vā gabe
hastī vā kukur vā se nīca caṇḍāl
samadarśī jñānī dekhe sabāi samān
vidyā-vinay-sampanna brāhmaṇe vā gabe
hastī vā kukur vā se nīca caṇḍāl
samadarśī jñānī dekhe sabāi samān
Text 18
jīvanmukta sei jñānī sādhāraṇ nay
sei sāmyasthita mane saṁsāra ye kṣaya
samatā nirdeśa brahma tāhe brahma-sthiti
brahma-jñānī yei tār sei haya rīti
sei sāmyasthita mane saṁsāra ye kṣaya
samatā nirdeśa brahma tāhe brahma-sthiti
brahma-jñānī yei tār sei haya rīti
Text 19
priya vastu prāpya hale uṭhe nā nāciyā
apriya prāptite kabhu mare nā kāṅdiyā
sthir buddhi brahma-vid asaṁ-mūḍha mati
brahmete niyata vās nām brahma-sthiti
apriya prāptite kabhu mare nā kāṅdiyā
sthir buddhi brahma-vid asaṁ-mūḍha mati
brahmete niyata vās nām brahma-sthiti
Text 20
bāhya-sparśa sukha yāhā nāi ye āsakti
ātmānande sevānandī ātmāte vindati
sei brahma-yog yukta ātmā pāy
akṣara sukhete magna sarvadā se ray
ātmānande sevānandī ātmāte vindati
sei brahma-yog yukta ātmā pāy
akṣara sukhete magna sarvadā se ray
Text 21
sparśa sukhe ye ānanda tāhā duḥkhamaya
bhog nahe bhogī sei jāniha niścay
sei sukhe ādi ante śudhu duḥkha hay
buddhimān vyakti yei nā tāte ramay
bhog nahe bhogī sei jāniha niścay
sei sukhe ādi ante śudhu duḥkha hay
buddhimān vyakti yei nā tāte ramay
Text 22
śarīra chāḍite pūrve ye abhyāsa kare
tāhāra sulabha sei anye kṅādi mare
ṣaḍaveg jay kari gosvāmī ye hay
sukhī sei nara-nārī kare dig-vijay
tāhāra sulabha sei anye kṅādi mare
ṣaḍaveg jay kari gosvāmī ye hay
sukhī sei nara-nārī kare dig-vijay
Text 23
bāhirer sukh chāḍi yevā antarmukh
antare ramaṇ kare antarjyoti-rūp
brahma-bhūta hay sei brahmate nirvāṇ
bahirangā māyā chāḍe pāy bhagavān
antare ramaṇ kare antarjyoti-rūp
brahma-bhūta hay sei brahmate nirvāṇ
bahirangā māyā chāḍe pāy bhagavān
Text 24
niṣpāpa haiyā ṛṣī brahmete nirvāṇ
sarva-bhūta hite rata chinna dvidhā-jñān
sarva-bhūta hite rata chinna dvidhā-jñān
Text 25
kām krodha vinirmukta yata citta dhīr
ātma-tattva jñānī yati atīva gambīr
sadasad vicāra kari brahmete nirvāṇ
prakṛti atīta tār brahme avasthān
ātma-tattva jñānī yati atīva gambīr
sadasad vicāra kari brahmete nirvāṇ
prakṛti atīta tār brahme avasthān
Text 26
e chāḍā aṣṭāṅga yog tāhā bali śuna
abhyāsa yāhār hay atīva triguṇa
śavda sparśa rūpa ras ār yāhā gandha
bahirbāhya kari rākhi nā rākhi samvandha
cakṣu sei bhrumadhye rākhiyā niścal
prāṇāpān vāyu dhari nāsā abhyantar
nāsikār agrabhāg kevala darśan
uttama prakriyā sei yogera sādhan
indriya saṁyam sei yog prakaraṇ
man buddhi dvārā muni mokṣa parāyaṇ
se bhāve ye vīt icchā bhay ār krodh
yukta hay se puruṣ saṁyata nirodh
abhyāsa yāhār hay atīva triguṇa
śavda sparśa rūpa ras ār yāhā gandha
bahirbāhya kari rākhi nā rākhi samvandha
cakṣu sei bhrumadhye rākhiyā niścal
prāṇāpān vāyu dhari nāsā abhyantar
nāsikār agrabhāg kevala darśan
uttama prakriyā sei yogera sādhan
indriya saṁyam sei yog prakaraṇ
man buddhi dvārā muni mokṣa parāyaṇ
se bhāve ye vīt icchā bhay ār krodh
yukta hay se puruṣ saṁyata nirodh
Texts 27-28
yogeśvara āmi hai āmi sei lakṣya
se kathā ye bujhe bhāla sei yogī dakṣa
sakala yajña tapasyār āmi bhoktā hai
samasta loker svāmī keha nahe sei
samasta jīver bandhu āmi ekmātra
jagater śānti hay jānile sarvatra
se kathā ye bujhe bhāla sei yogī dakṣa
sakala yajña tapasyār āmi bhoktā hai
samasta loker svāmī keha nahe sei
samasta jīver bandhu āmi ekmātra
jagater śānti hay jānile sarvatra
Text 30
bhaktivedānta kahe śrī-gītāra gān
śune yadi śuddha bhakta kṛṣṇagata-prāṇ
śune yadi śuddha bhakta kṛṣṇagata-prāṇ
Thus Bhaktivedānta sings the song of Śrī Gītā, with the hope that hearing this, Kṛṣṇa conscious pure devotees will be pleased.